خبرهای مهم بازار، بورس، بانک، ارز و اقتصاد جهان
اوراق قرضه دولت‌های ثروتمند که سال‌ها پناهگاه امن سرمایه‌گذاران بودند، حالا زیر فشار بدهی و نرخ بهره قرار گرفته‌اند. بازارها زودتر از سیاستمداران نگران شده‌اند و هزینه تامین مالی آمریکا، بریتانیا، فرانسه و ژاپن بالا رفته است.
دنیای اقتصاد: روابط تهران و اروپا در چند سال گذشته مسیر معکوسی را طی کرده است؛ مسیری که از تلاش برای حفظ برجام و گشودن کانال‌های اقتصادی و دیپلماتیک آغاز شد و اکنون به احضار سفرا، اخراج دیپلمات‌ها، تحریم و تقابل و همراهی با محاصره آمریکا رسیده است. فرانسه، آلمان و انگلیس که زمانی از اضلاع اصلی مذاکرات هسته‌ای با ایران بودند، امروز در کنار آمریکا برای افزایش فشار بر تهران هماهنگ می‌شوند. در مقابل، ایران نیز با اقدامات متقابل دیپلماتیک، تلاش می‌کند هزینه این رویکرد را افزایش دهد. همزمان، تجارت میان ایران و اروپا کوچک‌تر شده و اختلافات امنیتی و هسته‌ای بر روابط اقتصادی سایه انداخته است؛ نشانه‌هایی که از یک عقبگرد تاریخی در مناسبات تهران و قاره سبز حکایت دارد.
برای نخستین‌بار از آغاز جنگ آمریکا علیه ایران موسسه مالی جی‌پی‌مورگان در یادداشتی اعلام کرد که «سناریوی پایانی روشنی» برای بازار نفت ندارد و نمی‌داند چگونه باید آن را مدل‌سازی کند. این اعتراف، فراتر از یک جمله متعارف تحلیلی بوده و نشان می‌دهد فرضیه اولیه بازار که دولت آمریکا خطوط قرمز اقتصادی مشخصی دارد که از آن عبور نمی‌کند، پس از شش ماه، یکی‌یکی نقض شده و اکنون هیچ نقشه خروج قابل‌پیش‌بینی در افق دیده نمی‌شود. جالب‌تر آنکه این عدم‌قطعیت با یک پارادوکس همراه است: با وجود اختلال برآوردشده در حدود ۱۰میلیون بشکه در روز از عرضه جهانی، قیمت‌ها آن‌طور که انتظار می‌رفت جهش نکرده‌اند.
نخست‌وزیر پیشین انگلیس از نحوه برخورد با «عمران خان» نخست‌وزیر پیشین زندانی پاکستان انتقاد کرد.
هفت ماه پس از آغاز جنگ، ترامپ دوباره همان گزینه‌ای را روی میز گذاشته که بارها از آن به‌عنوان آخرین راه‌حل یاد کرده بود: بازگشت به حملات گسترده علیه ایران. رئیس‌جمهوری آمریکا پنج‌شنبه ۲۶ شهریور به اکسیوس گفت واشنگتن به «نقطه‌ای حساس و سرنوشت‌ساز» نزدیک شده و او در حال بررسی از سرگیری حملات گسترده است؛ حملاتی که به گفته او می‌تواند برای پایان دادن به جنگ طراحی شود. ترامپ در عین حال مدعی شد تهران همچنان خواهان توافق است و آمریکا و ایران در تماس مستقیم قرار دارند.
روند بهبود فعالیت صنعت خودرو در تیرماه دوام نیاورد و شامخ گروه خودرو و قطعات وابسته در مردادماه با سقوط 22.6درصدی به 45.7 رسید.
دنیای اقتصاد: هیات حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد شواهدی در دست دارد که نشان می‌دهد ایالات متحده در جریان جنگ علیه ایران مرتکب جنایات جنگی شده است. این یافته‌ها به مواضع پیشین تهران در این زمینه اعتبار بیشتری می‌بخشد، هرچند واشنگتن بلافاصله محتوای این گزارش را رد کرده است. به گزارش «سی ان بی‌سی»، هیات مستقل بین‌المللی حقیقت‌یاب سازمان ملل در امور ایران روز پنج‌شنبه تاکید کرد که دلایل معقولی وجود دارد که نشان می‌دهد نیروهای آمریکایی با انجام حملات کور و بدون تفکیک که به شهادت و مجروح شدن غیرنظامیان یا تخریب اماکن غیرنظامی منجر شده، مرتکب جنایت جنگی شده‌اند.
تعطیلی و تعلیق گسترده بازار تفریح و سفر در جزایر قشم و کیش، بازار املاک را هم تحت‌تاثیر قرار داد. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از اوضاع توریسم جزایر‌جنوبی ایران حاکی است: در یک‌سال گذشته بیش از دو سوم ظرفیت گردشگری در این مناطق «خالی» بوده و این رکود که ناشی از دو علت است باعث بازگشت مهاجران و سرمایه‌گذاران به استان‌های مبدأ شده است. تقاضای سرمایه‌گذاری در برج‌های مسکونی جزیره از سکه افتاده و همزمان به خاطر کاهش جمعیت غیربومی، رشد اجاره‌بها نیز از نفس افتاده است.
با نزدیک شدن به موعد انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالات متحده، نشانه‌ها از احتمال شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه حکایت دارد. در این انتخابات سرنوشت تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی سنا مشخص خواهد شد و نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند دونالد ترامپ ممکن است اکثریت حزبی خود را دست‌کم در یکی از دو مجلس از دست بدهد (دنیای اقتصاد در گزارش‌های متعددی به وضعیت ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای پرداخته است. به طور مثال، بنگرید به گزارش «آیا ترامپ هر دو مجلس را می‌بازد؟» که در ۲۶ شهریور منتشر شد).
«فاز دوم فشار اقتصادی» پس از اجرای عملیات «طرد اقتصادی» آمریکا شکل گرفته و هدف آن دیگر صرفا محدود کردن صادرات نفت یا نهادهای دولتی و حاکمیتی نیست، بلکه شبکه گسترده تجارت، حمل‌ونقل، بانکداری و واسطه‌های مالی ایران را هدف قرار داده است. در مرحله جدید، فشارها از کشتیرانی و نفت به حوزه‌های بانکی، هوانوردی، دارایی‌های دیجیتال و رمزارزها گسترش یافته و بخش مهمی از این فشارها نیز متوجه شرکت‌ها و موسسات مستقر در کشورهای همسایه و کشورهای ثالث شده است. در حوزه مالی، آمریکا به جای تمرکز صرف بر بانک‌های ایرانی، بانک‌ها و شبکه‌هایی را در کشورهای روسیه ترکیه و امارات هدف قرار داده که طبق ادعای آمریکا امکان انجام معاملات با ایران را فراهم می‌کنند. در حوزه هوایی نیز ده‌ها شرکت و نهاد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران تحریم شده‌اند. در حوزه رمزارزها نیز به تازگی پلتفرم BitBank و افراد مرتبط با آن هدف قرار گرفته‌اند. همزمان محدودیت‌های دریایی، ایران را به سمت استفاده بیشتر از مرزهای زمینی، ریلی و دریای خزر سوق داده است. اما پاکستان، ترکیه، افغانستان و ترکمنستان با ازدحام کامیون‌ها، کمبود زیرساخت و تاخیرهای طولانی مواجه شده‌اند و مسیرهای جایگزین نیز به روابط سیاسی با کشورهای همسایه وابسته‌اند. همچنین هزینه حمل زمینی در برخی مسیرها چند برابر حمل دریایی است. تحریم‌ها در فاز دوم به حوزه‌های مختلف فعالیت و ارتباط تجاری با ایران مربوط شده‌اند و همین امر دامنه آنها را به شرکت‌های غیردولتی نیز کشانده است. در این شرایط 7ماه پس از آغاز جنگ، ترامپ بار دیگر گزینه حمله گسترده به ایران را مطرح کرده؛ اما همزمان از ادامه تماس با تهران و امکان توافق سخن می‌گوید. افزایش هزینه‌های نظامی، فشار اقتصادی و سیاسی در آستانه انتخابات آمریکا و نگرانی متحدان عرب از گسترش جنگ، تصمیم واشنگتن را پیچیده کرده است. اکنون پرسش این است که تهدید دوباره نشانه فاز سوم جنگ گسترده است یا ابزار فشار و اهرمی برای بازگشت به مذاکره است؟
اقتصاد ایران در سال‌های اخیر شاید بیش از هر زمان دیگری با بی‌ثباتی و نااطمینانی‌های مختلف مواجه بوده است. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری دیگر دغدغه‌ای محدود به فعالان حرفه‌ای بازارهای سرمایه نیست.
با گذشت بیش از 6 ماه از آغاز جنگ علیه ایران، بحران تنگه هرمز همچنان موجب تلاطم در بازارهای جهانی انرژی شده و به گفته بانک جی‌پی‌مورگان، سناریوی پایانی روشنی برای بحران نفت وجود ندارد. قیمت نفت خام برنت برای نخستین بار از ماه ژوئیه از مرز ۱۰8 دلار در هر بشکه گذشت و قیمت گازوئیل در ایالات متحده نیز برای اولین بار در تاریخ، از ۶ دلار به ازای هر گالن فراتر رفت. حال با گسترش دامنه درگیری، آیا این مناقشه به یک جنگ منطقه‌ای در چند جبهه تبدیل شده است؟ قیمت نفت و گازوئیل تا چه حد دیگر ممکن است افزایش یابد؟ و این مناقشه چگونه پیش خواهد رفت و سرانجام به کجا ختم خواهد شد؟ دانشگاه کلمبیا در میزگردی با حضور ریچارد نفیو، دنیل استرنوف و کارن یانگ پژوهشگران «مرکز سیاستگذاری جهانی انرژی» گفت‌وگو کرده و به این پرسش‌ها پاسخ داده است.
خبرگزاری علت