خبرگزاری علت
اقتصادجهان؛ دانیال رحیمی؛ بازارهای جهانی هفته پرنوسانی را پشت سر گذاشتند؛ هفته‌ای که نگرانی از تورم و نرخ بهره بالاتر، در کنار تحولات سیاسی و اختلال در عرضه نفت، مسیر معاملات را بار‌ها تغییر داد. طلا پس از سقوط به پایین‌ترین سطح دو ماه اخیر جان گرفت، نفت در فاصله یک روز جهش و عقب‌نشینی را تجربه کرد و وال‌استریت بخشی از رکورد‌های ابتدای هفته را از دست داد. با این حال، مهم‌ترین اتفاق هفته شاید نه در بازار سهام و کالا، بلکه در صورت‌جلسه فدرال رزرو رقم خورد؛ جایی که سیاست‌گذاران آمریکایی بار دیگر از نگرانی خود درباره ماندگاری تورم پرده برداشتند.
صورت‌جلسه نشست سپتامبر کمیته بازار آزاد فدرال رزرو که چهارشنبه منتشر شد، نشان داد بیشتر مقامات بانک مرکزی افزایش دیگری در نرخ بهره تا پایان سال را ضروری می‌دانند. با این تفاوت که برخی، افزایش نرخ را اقدامی احتیاطی برای جلوگیری از تشدید تورم ارزیابی می‌کنند و گروهی دیگر معتقدند قدرت تقاضا در اقتصاد آمریکا، سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تری را می‌طلبد.
افزایش قیمت انرژی و فشار ناشی از سرمایه‌گذاری‌های گسترده در زیرساخت‌های هوش مصنوعی نیز به نگرانی سیاست‌گذاران دامن زده است. با وجود این مواضع، بازار همچنان احتمال تثبیت نرخ بهره در اکتبر و افزایش آن در دسامبر را بیشتر می‌داند. همین فاصله میان نگرانی‌های فدرال رزرو و انتظارات سرمایه‌گذاران، به یکی از عوامل نوسان دلار، اوراق و سهام در روز‌های پایانی هفته تبدیل شد.
بازگشت طلا از کف دوماهه
طلا سرانجام توانست بخش مهمی از فشار فروش میانه هفته را جبران کند. بهای هر اونس طلای نقدی در معاملات جمعه با رشد ۱.۲۰ درصدی به ۴۱۸۲.۰۸ دلار رسید و بار دیگر از سطح آغاز هفته فراتر رفت.
این فلز گران‌بها معاملات دوشنبه را حوالی ۴۱۴۰ دلار آغاز کرده بود، اما تقویت دلار و ماندگاری بازده بالای اوراق خزانه‌داری آمریکا، مسیر قیمت را تغییر داد. فشار فروش در معاملات چهارشنبه طلا را به پایین‌ترین سطح دو ماه اخیر رساند؛ افتی که با عقب‌نشینی دلار و بازده اوراق در پایان هفته تا حد زیادی جبران شد.
به گزارش رویترز، کاهش بهای نفت در معاملات جمعه نیز به بهبود وضعیت طلا کمک کرد؛ زیرا می‌تواند بخشی از نگرانی‌ها درباره تشدید تورم ناشی از گرانی انرژی را کاهش دهد.
با این همه، بازگشت طلا هنوز به معنای پایان فشار‌ها نیست. احتمال افزایش دوباره نرخ بهره آمریکا همچنان یکی از موانع رشد قیمت محسوب می‌شود. هرچه بازده اوراق بالاتر بماند، جذابیت نگهداری طلا که سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، در مقایسه با دارایی‌های دلار محور کاهش می‌یابد.
نقره و مس؛ رشد دوباره در آخرین روز هفته
بازگشت تقاضا در بازار فلزات تنها به طلا محدود نماند. نقره در معاملات جمعه با رشد ۱.۸۱ درصدی در قرارداد‌های CFD به ۶۰.۲۵۴ دلار برای هر اونس رسید. با این حال، قیمت همچنان پایین‌تر از سطح بیش از ۶۱ دلاری ابتدای هفته قرار داشت؛ بنابراین رشد روز جمعه هنوز تمام افت روز‌های گذشته را جبران نکرده است.
مس نیز روز جمعه در قرارداد‌های CFD حدود ۱.۸۳ درصد افزایش یافت. این رشد در ادامه هفته‌ای رقم خورد که بازار فلز سرخ، علاوه بر تحولات اقتصادی جهان، تحت تأثیر نگرانی از عرضه معادن و تغییر تقاضای چین قرار داشت.
در بازار فلزات لندن، قیمت نقدی مس روز پنجشنبه در ۱۴ هزار و ۵۲۶ دلار برای هر تن تسویه شد که ۱.۲ درصد بالاتر از هفته قبل بود. در مقابل، مس نیویورک تغییر هفتگی چندانی نداشت.
بر اساس گزارش انجمن بین‌المللی مس استرالیا، بازگشت خریداران چینی و اعتصاب معدن سنتینلا در شیلی از مهم‌ترین عوامل حمایت‌کننده قیمت در این هفته بودند. با وجود افزایش قیمت‌ها، ادامه رشد مس همچنان به میزان تقاضای چین و وضعیت عرضه معادن بستگی دارد.
نفت؛ جهش پنجشنبه با اظهارات ترامپ تعدیل شد
بازار نفت یکی از پرنوسان‌ترین هفته‌های اخیر خود را تجربه کرد. قیمت‌ها پس از عقب‌نشینی ابتدای هفته، روز پنجشنبه تحت تأثیر نگرانی از امنیت کشتیرانی و اختلال تولید در خلیج مکزیک بر اثر توفان، با جهشی قابل‌توجه روبه‌رو شدند.
در پایان معاملات پنجشنبه، نفت برنت با رشد ۴.۱ درصدی در ۱۰۴.۲۸ دلار و نفت وست‌تگزاس با افزایش ۳.۶ درصدی در ۹۱.۴۹ دلار برای هر بشکه تسویه شدند.
اما این رشد دوام چندانی نداشت. روز جمعه، اظهارات دونالد ترامپ درباره خودداری آمریکا از حمله به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، بخشی از نگرانی‌های بازار درباره اختلال بیشتر در عرضه نفت را کاهش داد.
بازگشت صادرات فرآورده‌های نفتی چین نیز بر قیمت‌ها فشار وارد کرد. در معاملات CFD جمعه، برنت با افت ۰.۹۴ درصدی به ۱۰۳.۱۴ دلار و نفت آمریکا با کاهش ۰.۳۸ درصدی به ۹۰.۸۲ دلار رسید.
به این ترتیب، برنت با وجود عقب‌نشینی روز جمعه همچنان در مسیر ثبت رشد هفتگی قرار داشت، اما نفت آمریکا به افتی محدود در مقایسه با پایان هفته قبل نزدیک شده بود.
آنچه در دو روز پایانی هفته اتفاق افتاد، نشان داد حساسیت بازار نفت به تحولات سیاسی و امنیتی همچنان بالاست. نگرانی از توقف تولید یا اختلال در عبور نفتکش‌ها می‌تواند قیمت را به‌سرعت افزایش دهد؛ همان‌طور که نشانه‌های کاهش تنش، بخشی از این افزایش را پس می‌گیرد. ادامه مسیر قیمت‌ها بیش از هر چیز به تحولات مذاکرات و امنیت مسیر‌های انتقال نفت وابسته خواهد بود.
نزدک سود ابتدای هفته را از دست داد
رکورد‌های تازه وال‌استریت در آغاز هفته نتوانستند تا پایان معاملات پنجشنبه دوام بیاورند. نگرانی از بازده بالای اوراق و تردید درباره سودآوری سرمایه‌گذاری گسترده در هوش مصنوعی، بار دیگر سهام فناوری را تحت فشار قرار داد.
در پایان معاملات پنجشنبه ۸ اکتبر، شاخص S&P ۵۰۰ با افت ۰.۴۷ درصدی به ۷۷۶۵.۳۶ واحد رسید و نزدک با کاهش ۱.۲۵ درصدی در ۲۷۱۹۳.۳۴ واحد بسته شد.
به گزارش رویترز، انتشار اطلاعاتی درباره چشم‌انداز درآمد OpenAI و نگرانی سرمایه‌گذاران نسبت به سودآوری صنعت هوش مصنوعی، از عوامل فشار بر سهام شرکت‌های فناوری و تراشه‌سازان بود.
افت روز‌های چهارشنبه و پنجشنبه بخش بزرگی از رشد ابتدای هفته را از بین برد. تا پایان معاملات پنجشنبه، S&P ۵۰۰ همچنان حدود ۰.۶ درصد بالاتر از پایان هفته گذشته قرار داشت، اما سود هفتگی نزدک تقریباً به صفر رسیده بود.
با این حال، نشانه‌هایی از بهبود در معاملات پیش از بازگشایی جمعه دیده شد. قرارداد CFD مبتنی بر شاخص نزدک ۱۰۰ با رشد ۰.۶۲ درصدی به ۳۰۹۹۹.۸۸ واحد رسید. بلومبرگ این بهبود را با انتشار جزئیات تازه درباره پیش‌بینی درآمد OpenAI مرتبط دانست.
رفتار سهام فناوری در این هفته نشان می‌دهد رشد درآمد و گسترش سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی دیگر به‌تنهایی برای جلب رضایت سرمایه‌گذاران کافی نیست. بازار بیش از گذشته به هزینه تأمین مالی، میزان سودآوری و زمان بازگشت سرمایه توجه دارد؛ به‌ویژه حالا که بازده اوراق خزانه‌داری در سطوح بالایی قرار گرفته است.
بازار سهام آمریکا ساعت ۱۷ به وقت تهران باز می‌شود و نتیجه نهایی معاملات هفتگی وال‌استریت هنوز مشخص نیست.
دلار بالاتر ماند، یورو و ین تحت فشار
شاخص دلار آمریکا در معاملات جمعه با رشد محدود ۰.۰۵ درصدی به ۱۰۲.۱۶۳ واحد رسید؛ هرچند همچنان از اوج ۱۰۲.۵۳ واحدی روز دوشنبه فاصله داشت.
دلار در طول هفته از نگرانی بازار درباره ادامه سیاست پولی سخت‌گیرانه فدرال رزرو حمایت گرفت، اما نوسان بازده اوراق و تغییر انتظارات نرخ بهره، مانع از تداوم یک روند صعودی یکدست شد.
در مقابل، یورو با افت ۰.۰۲ درصدی در ۱.۱۲۰۹۹ دلار معامله شد. ارز مشترک اروپا اگرچه از کف ۱.۱۱۶۱ دلاری ابتدای هفته فاصله گرفته، همچنان تحت فشار نگرانی‌ها درباره بدهی فرانسه و وضعیت مالی این کشور قرار دارد.
هر دلار نیز به ۱۵۸.۳۱۱ ین رسید که افزایش ۰.۳۲ درصدی این نرخ، از تضعیف دوباره ارز ژاپن حکایت دارد.
به گزارش رویترز، یورو در آستانه ثبت پنجمین هفته افت متوالی و ین در مسیر چهارمین هفته کاهش پیاپی در برابر دلار قرار داشتند. این روند نشان می‌دهد فشار ناشی از تفاوت چشم‌انداز سیاست‌های پولی و شرایط اقتصادی، همچنان در معاملات ارز‌های بزرگ حضور پررنگی دارد.
افزایش نرخ بهره به دسامبر موکول می‌شود؟
بازار اوراق خزانه‌داری آمریکا نیز هفته پرنوسانی را پشت سر گذاشت. با وجود رشد مقطعی بازده در پی انتشار صورت‌جلسه فدرال رزرو، معاملات روز‌های پایانی هفته با کاهش بخشی از فشار فروش همراه شد.
بازده اوراق ده‌ساله خزانه‌داری در معاملات جمعه به ۵.۲۵۷ درصد رسید که ۲.۲ واحد پایه بالاتر از روز قبل بود. بازده اوراق دوساله نیز در ۴.۷۹۱ درصد قرار گرفت.
با وجود این افزایش روزانه، مقایسه با جمعه گذشته تصویر متفاوتی نشان می‌دهد: بازده اوراق ده‌ساله و دوساله به‌ترتیب ۱.۸ و ۳.۶ واحد پایه پایین‌تر از پایان هفته قبل قرار داشتند.
وال‌استریت ژورنال، تقاضای مناسب در مزایده اوراق بلندمدت و عملیات بازخرید اوراق خزانه‌داری را از دلایل کاهش بازده در اواخر معاملات پنجشنبه دانست.
در بازار انتظارات نرخ بهره نیز احتمال افزایش در اکتبر همچنان محدود بود. داده‌های ابزار فدواچ در جمعه تحولات را این گونه نشان می‌دهد:
۸۰.۶ درصد احتمال تثبیت نرخ بهره در محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد
۱۹.۴ درصد احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای
احتمال افزایش نرخ نسبت به روز پنجشنبه ۱.۷ واحد درصد بیشتر شده، اما در مقایسه با جمعه گذشته ۲.۷ واحد درصد کاهش یافته است.
نشست بعدی کمیته بازار آزاد فدرال رزرو روز‌های ۲۷ و ۲۸ اکتبر برگزار می‌شود. با این حال، بخش مهمی از انتظارات بازار به نشست دسامبر منتقل شده است؛ به‌طوری‌که رویترز احتمال دست‌کم یک افزایش نرخ بهره تا نشست ۹ دسامبر را حدود ۸۴ درصد گزارش کرده است.
در میان مؤسسات مالی نیز دیدگاه‌ها یکسان نیست. گلدمن ساکس در یادداشت ۸ اکتبر، افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در دسامبر را پیش‌بینی کرده، درحالی‌که جی‌پی‌مورگان در گزارش ۵ اکتبر، ثبات نرخ بهره در سه‌ماهه چهارم و پس از انتخابات را محتمل دانسته است.
این اختلاف دیدگاه در شرایطی شکل گرفته که صورت‌جلسه سپتامبر از تمایل بیشتر اعضای فدرال رزرو به افزایش دوباره نرخ بهره حکایت دارد، اما سیاست‌گذاران هنوز زمان مشخصی برای اقدام بعدی تعیین نکرده‌اند؛ بنابراین داده‌ها در هفته‌های آینده می‌توانند مسیر انتظارات بازار را تغییر دهند.
هفته آینده؛ تورم آمریکا مسیر بازار‌ها را روشن‌تر می‌کند؟
پس از یک هفته پرنوسان، سرمایه‌گذاران بار دیگر به سراغ آمار‌های اقتصادی آمریکا می‌روند تا نشانه‌های روشن‌تری از تصمیم بعدی فدرال رزرو پیدا کنند.
روز جمعه ساعت ۱۷:۳۰ به وقت تهران، برآورد اولیه شاخص اعتماد مصرف‌کننده دانشگاه میشیگان و انتظارات تورمی منتشر می‌شود.
مهم‌ترین رویداد هفته آینده نیز انتشار شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا برای ماه سپتامبر در چهارشنبه ۱۴ اکتبر، ساعت ۱۶ به وقت تهران خواهد بود. این گزارش می‌تواند مشخص کند فشار تورم تا چه اندازه ادامه دارد و آیا فدرال رزرو برای افزایش دوباره نرخ بهره در ماه‌های پایانی سال، دلایل بیشتری پیدا خواهد کرد یا خیر.
در کنار آمار تورم، آغاز فصل انتشار گزارش‌های مالی شرکت‌های بزرگ آمریکا نیز اهمیت دارد. عملکرد بنگاه‌ها، به‌ویژه بانک‌ها و شرکت‌های فناوری، نشان خواهد داد اقتصاد و بازار سهام تا چه اندازه توان تحمل هزینه بالای تأمین مالی را دارند.
بازارهای جهانی هفته را با پرسش‌هایی درباره تورم، نرخ بهره و آینده سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی آغاز کردند و در آستانه پایان آن نیز پاسخ روشنی به همه این پرسش‌ها نداده‌اند. تفاوت اینجاست که اکنون حساسیت سرمایه‌گذاران به داده‌های اقتصادی و اخبار سیاسی بیشتر شده و حتی یک گزارش یا تغییر موضع سیاسی می‌تواند مسیر معاملات را جابه‌جا کند.
نظر شما